De Academia Belgica, te Rome, is de zetel van het Belgisch Historisch Instituut te Rome en de Stichting Prinses Marie-José (SPMJ), die het kunsthistorisch onderzoek ondersteunen. De Academia Belgica is een academie die enerzijds de culturele, wetenschappelijke en artistieke samenwerking tussen Italië en België bevordert en anderzijds een huis biedt voor Belgische onderzoekers, kunstenaars en studenten die hun opleiding komen voltooien in Rome voor een periode van enkele dagen tot maximum 1 jaar.
Vanaf 1998 werden verschillende renovatie- en restauratiewerken uitgevoerd. Deze werken gebeurden in meerdere fases zodat het Instituut operationeel kon blijven. In 2007 werden de werken voltooid.
De Academia Belgica werd in 1939 ingewijd en opgericht met de bruidsschat van de Belgische Prinses Marie-José, echtgenote van koning Umberto II.
Het gebouw werd ontworpen door de architecten Gino Cipriani en Jean Hendrickx. Het huisvest een vermaarde bibliotheek, een conferentie- en concertzaal, een vergaderzaal, kantoren, kamers en ook een keuken en een leefruimte voor de residenten, twee kleine appartementen en een ambtswoning.
De Academia Belgica bevindt zich in de Giulia-valei, aan de rand van de Villa Borghese, waar nog een aantal academies en bepaalde universitaire sites gehuisvest zijn.
RENOVATIE EN RESTAURATIE
Sinds de opening in 1939 werden er aan de gebouwen geen belangrijke restauratiewerken meer uitgevoerd. De Academia Belgica moest dan ook dringend aangepast worden aan de Italiaanse wet 626 betreffende de veiligheid van de gebouwen die toegankelijk zijn voor het publiek.
Het gebouw werd toegankelijk gemaakt voor andersvaliden en de werking van de academie werd verbeterd door de toepassing van de hedendaagse technologische middelen zoals data, lift, airconditioning, enz.
Omwille van de omvang werden deze werken opgesplitst in verschillende fases. De eerste fase werd van 1998 tot 2008 uitgevoerd. De tweede fase volgde in 2002-2006 en werd op haar beurt opgesplitst in 4 deelfases.
Tijdens de uitvoering van de werken, bleef de Academia Belgica operationeel. De werken werden uitgevoerd op basis van een rotatiesysteem waardoor het personeel telkens verhuisde in functie van de planning van de werken. Maar omgekeerd evolueerde de planning van de werken ook naargelang de door de academie voorziene activiteiten.
De capaciteit van de bibliotheek werd vergroot door de installatie van archieven van het type compactus in de kelderverdieping. Bovendien werd een keuken en leefruimte met terras ingericht voor de residenten, alsook een ruimte om tijdelijk studentengroepen te ontvangen.
De drie kamerverdiepingen werden opnieuw ontworpen. De Academia Belgica beschikt over 16 volledig gerenoveerde één- of tweepersoonskamers met badkamer.
De bibliotheek op het gelijkvloers werd uitgerust met de onmisbare communicatietechnologie en gereorganiseerd voor een beter gebruik van de collecties. De vooroorlogse charme van de prachtige leeszaal bleef bewaard. De leestafels werden voorzien van een internetverbinding. Samen met de grote conferentiezaal werd ze wel voorzien van airconditioning. Daarnaast werd ook een kleinere vergaderzaal ingericht met hetzelfde comfort. De kantoren van het administratief personeel en de portiers- en directeurswoning werden eveneens gerenoveerd.
De meest spectaculaire en meest zichtbare renovatie is ongetwijfeld het opknappen van de gevels en de nieuwe bestrating in travertijn uit Tivoli rond het gebouw. De kroon op het werk is de nieuwe terrastuin in de vorm van een amfitheater beplant met verschillende typisch mediterrane kruiden..
