NL    FR
Contact      
  De Regie der Gebouwen
  Home
  Bevoegdheden
  Directiecomité
  Structuur
  Administratief reglement
  Vacatures
  Verkopen
  Milieubeleid
  Integriteit
 
Activiteiten
  Werven/Realisaties
   

Vlaanderen
Brussel
Wallonië
Internationaal

  Publicaties
  Persberichten
  Overheidsopdrachten
  1.  Onze bestekken
  2.  Indienen van een offerte / kandidatuurstelling
  3.  Lopende opdrachten
  4.  Open oproep tot gegadigden
  5.  Free Market
  6.  Nuttige links
  7.  Andere documenten
  Varia
  Contact - Toegang
  Klacht
  Links
 
  U bent hier: Home > Realisaties > Realisaties Vlaanderen > DENDERMONDE – Nieuwe Gevangenis

DENDERMONDE – Nieuwe Gevangenis

De nieuwe gevangenis in Dendermonde wordt ontworpen, gebouwd, gefinancierd en onderhouden door het consortium BAM PPP.

De gevangenis zal 444 bieden.

De Regie der Gebouwen treedt op als bouwheer en zal gedurende 25 jaar een beschikbaarheidvergoeding betalen aan het DBFM-consortium. Daarna neemt zij de gevangenis kosteloos over van het consortium. Van zodra de nodige vergunningen in orde zijn, kan het startschot worden gegeven voor de bouwwerken.

Masterplan 2008-2012-2016
Design Build Finance Maintenance (DBFM)
Locatie
Administratieve procedures
Planning van de werken
Een humane gevangenis
‘Poort van Dendermonde’, een kwalitatief stedenbouwkundig en architecturaal ontwerp
Logo Poort van Dendermonde
Technische Fiche
Publicatie



Masterplan 2008-2012-2016

In uitvoering van het regeerakkoord keurde de federale Regering het Masterplan 2008-2012-2016 goed voor een gevangenisinfrastructuur in humane omstandigheden. Het Masterplan biedt onder meer een antwoord op het probleem van de overbevolking in de Belgische gevangenissen.

Het plan bevat vijf grote actiepunten:

  • een renovatieprogramma voor het herstel van verloren capaciteit (quick wins);

  • de bouw van bijkomende cellen op bestaande sites om de overbevolking op te vangen;

  • de bouw van 7 nieuwe inrichtingen voor het opvangen van de stijgende behoefte, en het voorzien van een buffercapaciteit zodat oude inrichtingen in veilige omstandigheden kunnen worden gerenoveerd;

  • de bouw van 6 nieuwe inrichtingen ter vervanging van sterk verouderde inrichtingen;

  • een inhaalprogramma voor renovatie dat zorgt voor veilige en humane leefomstandigheden.

Top


Design Build Finance Maintenance (DBFM)

De federale overheid koos voor de bouw van 4 nieuwe gevangenissen (Dendermonde, Beveren, Marche-en-Famenne en Leuze-en-Hainaut) voor een Publiek-Private Samenwerking door middel van een DBFM-overeenkomst (Design – Build – Finance – Maintain). Dit houdt in dat zowel het ontwerp, de bouw, de financiering en het onderhoud worden uitbesteed aan een privé-partner. DBFM is geïntegreerd ontwerpen en samenwerken vanaf het begin.

De privé-partner staat in voor de bouwkost (incl. BTW) en de financiering van het project. Hij stelt het gebouw ter beschikking gedurende 25 jaar aan de federale staat die hiervoor een trimestriële beschikbaarheidvergoeding betaald. Op het einde van het contract, neemt de federale staat de gevangenis over.

De Regie der Gebouwen en de FOD Justitie organiseerden een wedstrijd waarvoor consortia zich konden inschrijven die studiebureaus, aannemers, financiers en onderhoudsfirma’s in hun groep opnamen.

Voor de gevangenis van Dendermonde stelden 10 consortia zich kandidaat. Enkel de 5 best gerangschikte consortia werden geselecteerd voor de volgende fase van de onderhandelingsprocedure.

Uiteindelijk was de offerte van het consortium BAM PPP de best gerangschikte voor het ontwerp, de bouw, de financiering en het onderhoud van de nieuwe gevangenis in Dendermonde die de benaming ‘Poort van Dendermonde’ zal krijgen.

Het DBFM-team bestaat onder andere uit:

  • BAM PPP

  • Belfius Bank NV – KBC NV – ABN AMRO (financiering)

  • Stéphane Beel Architecten BVBA en M.&J.M. Jaspers – J.Eyers en Partners, Archivolt Architecten, landschapsarchitect Pauwels Ontwerpbureau (architectuur)

  • VK Engineering en Halmos Adviseurs (studie)

  • Algemeen Aannemer Interbuild NV en Galère SA(bouw)

  • Eurest en Cegelec(facilitaire dienstverlening en onderhoud)

De Regie der Gebouwen treedt op als bouwheer.

Top


Locatie

Voor de bouw van een nieuwe gevangenis met een capaciteit van 444 plaatsen, diende een geschikte locatie gevonden te worden die minstens 9 ha groot was.

Na onderzoek van meerdere locaties werd een geschikt terrein gevonden met voldoende oppervlakte aan het Oud Klooster in Dendermonde. De oppervlakte van het terrein (met inbegrip van de ontsluitingsweg) bedraagt 12ha 70a 99ca (lengte +/- 350 m, breedte +/- 450 m). De gronden zijn verworven.

Het project is gelegen in het Dender-Benedenscheldebekken, het gebied is licht glooiend en maakt deel uit van een lichthellend terrein.

Het terrein ligt ten zuidwesten van de stad, in een open gebied afgebakend door de oude loop van de Dender in het westen, de spoorweglijn in het zuiden en de oude stadsvesten in het oosten.

In dit randstedelijk groengebied zijn de met hoogstammen begroeide oude bedding van de Dender en de spoorweglijn Dendermonde - Gent de voornaamste landschapselementen.

Ten oosten van de site wordt de open ruimte geconfronteerd met de stadsuitbreiding rond het station. In het zuidwesten wordt het terrein doorkliefd door een hoogspanningslijn.

De site is goed bereikbaar. De hoofdontsluiting van de gevangenis sluit noordelijk aan op de Gentsesteenweg zodat de nabijgelegen woonwijk geen verkeershinder ondervindt.

Aan de westzijde wordt langs de hoofdontsluitingsweg een wandel/fietspad voorzien tussen Oud-Klooster en Meerstraat, met een aftakking naar het gevangenisterrein.
Aan de zuidzijde, langs de spoorweg, is eveneens een wandel/fietspad voorzien, aansluitend op Meerstraat en als rechtstreekse verbinding tot aan het station.
Aan de noordzijde wordt de onverharde landbouwweg doorgetrokken naar het gevangenisterrein, met voor de landbouwvoertuigen een verbinding naar de ontsluitingsweg langs de omtrekgracht.
Aan de oostzijde wordt langs de gracht een wandel/fietspad aangelegd, aansluitend op de Meerstraat naar het station.

Voor de aanvang van de werken zal de wegenis en een brug over de Dender gebouwd worden in samenwerking met Waterwegen en Zeekanaal NV.

De noodontsluiting geschiedt via de stadsuitbreiding rond het station.

Top


Administratieve procedure

De administratieve procedure voor het verkrijgen van de nodige vergunningen neemt meer tijd in beslag dan verwacht.

Zowel tegen de stedenbouwkundige vergunning van 19 juli 2011   als tegen de milieuvergunning van 13 oktober 2011 werden een beroep tot schorsing en vernietiging ingediend. Ook tegen het PRUP (provinciaal ruimtelijk uitvoeringsplan) werd een procedure tot schorsing en vernietiging ingediend.

Naar aanleiding van de opmaak van een nieuw Provinciaal Ruimtelijk Uitvoeringsplan (PRUP) werd de inplanting van het gebouwencomplex op de bouwsite gewijzigd. Deze wijziging heeft geen impact op de buurt en de omtrek van de bouwsite blijft ongewijzigd.

Top


Planning van de werken

Gelet op de problemen voor het verkrijgen van de nodige vergunningen, is het niet mogelijk om een concrete datum op te geven voor de start van de werken.

Top


Een humane gevangenis

De Regie der Gebouwen en de FOD Justitie stelden een performantiebestek op waaraan de nieuwe gevangenis dient te beantwoorden. Hierin staan mens en milieu centraal voor de ontwikkeling en de exploitatie van de gevangenis.

De inrichting van het gevangenisregime, niet alleen als strafinrichting, maar ook als een menswaardig bestaan kan een positieve invloed hebben op het gedrag van de gedetineerden. En dit heeft dan weer een positieve invloed op het veiligheidsaspect.

De eisen die gesteld worden inzake energieprestaties zijn strenger dan de toepasselijke regelgeving. De gevangenis dient zo energiezuinig mogelijk te zijn, met een streven naar energieneutraliteit, en toch het comfort van de gebruikers te garanderen.

De ecologische benadering was sturend bij het ontwerpproces teneinde een duurzaamheidscertificaat te behalen.

Top


‘Poort van Dendermonde’, een kwalitatief stedenbouwkundig en architecturaal ontwerp

Het uitgangspunt bij het ontwerpen van de gevangenis was dat de vorm de functie volgt.

Het concept is vernieuwend en sluit aan bij een humane en evoluerende visie op detentie. Deze visie is gericht op de voorbereiding van de gedetineerde op de herintegratie in de samenleving. Het concept is duidelijk herkenbaar, zowel in plan als in ruimte. De gevangenis ziet er uit als één geheel, met toch een duidelijke weergave van de gescheiden functies. Dit draagt bij tot een goed oriëntatiegevoel en stimuleert het gemeenschapsgevoel.

De bouwdelen

Het gevangeniscomplex bestaat uit vier afzonderlijke bouwdelen:

  • het inkomgebouw, inclusief de afdeling beperkte detentie

  • het dienstengebouw met sportzaal en administratievleugel

  • het cellulair gedeelte (4 cellenvleugels rond eeen centrale toezichtskern of panopticon)

  • het logistiek- of werkgebouw

De overgang tussen deze vier afzonderlijke delen gebeurt via transitiegebouwen of verbindingsgangen; zij bevatten maximaal glas met een strook van glazen lamellen zodat buitenlucht, geuren en geluiden in de ruimte kunnen binnenkomen.

De buitenperimeter (muur van 6meter hoog) varieert in functie van het landschap en wordt ruwer afgewerkt dan de gladde binnengevels van de gebouwen.

Rond de gevangenis wordt een watergracht aangelegd en een ruime groenzone (bomen en struiken) voorzien die als visuele en akoestische buffer dienen voor de omwonenden.

De parking bevindt zich ten westen van het complex.

Inkomgebouw

Het inkomgebouw situeert zich aan de Noordwest zijde, zodat de toegang tot het complex vanaf de toegangsweg direct zichtbaar en goed herkenbaar is. Per auto passeert men het inkomgebouw en stalt de auto op de parkeerplaatsen.

Dienstengebouw

Het dienstengebouw omvat de kantoren voor de administratie, een sportcomplex, een bezoekerscomplex, een onthaalcomplex voor de gedetineerden en een zittingszalencomplex.

Logistiek gebouw

Het logistiek gebouw met transporthof voor goederen is gesitueerd aan de spoorzijde.

Cellulair gebouw

Het cellulair gebouw bevindt zich centraal tussen het logistiek gebouw (met de werkplaatsen) en het dienstengebouw. In tegenstelling tot een traditioneel stervormig ‘vingermodel’ werd voor het cellulair gebouw gekozen voor een kruismodel zodat tussen de vleugels meer ruimte ontstaat.

Het cellulair gebouw zal twee verdiepingen en een technische zolder bevatten. De dakhelling bedraagt 30 % zodat er via rechtopstaande ramen veel meer licht in de cellenvleugels kan penetreren.

De cellenvleugels bestaan uit open galerijen; dit vergroot de transparantie en het veiligheidsgevoel ten opzichte van gesloten bouwlagen. Door de specifieke vorm van de vleugels ontstaan atria die centrale ruimten creëeren.

De vleugels van het cellulair gedeelte zijn opengetrokken aan de zijde van het panopticum (de centrale toezichtskern) waardoor het fysische zicht en perspectief op de celdeuren vergroot.

De cellenvleugels worden door middel van stalen kozijnen met doorbraakwerend en brandvertragend glas afgescheiden van het panoptisch centrum. Hierdoor worden de cellenvleugels, wat het gebruik en de akoestiek betreft, van elkaar gescheiden gehouden. Dit versterkt in hoge mate het veiligheidsgevoel.

Het cellulair gedeelte bevat cellen voor 1 of 2 personen. Alle cellen worden voorzien van sanitair. Bij de inrichting wordt vooral de aandacht gelegd op overzichtelijkheid, veiligheid en een goede ruimtelijke belevingskwaliteit.

Wandelingen/binnentuinen

De gevangenis zal twee gesloten wandelingen hebben die voorzien zijn van bomen en groen (kunstgras) zodat deze ruimten ook een zeer humaan karakter krijgen. De wandelingen worden overspannen met een beveiligingsgaas (helikopter- en touwladderbeveiliging).

Daarnaast worden ook 4 binnentuinen ingericht met elke een aparte seizoensaangepaste beplanting (lente, zomer, herfst, winter).

Alle gebouwen zijn integraal toegankelijk en aangepast voor andersvaliden (parking, cellen, sanitair, ribbeltegels voor slechtzienden in het bezoekersgebouw, …)

Een aangename werkomgeving

Het is van groot belang om een aangenaam werkklimaat te scheppen voor het personeel dat in de gevangenis werkt. Zo is uitgebreid aandacht besteed aan het gebruikscomfort van de installaties en de ergonomie van de gevangenis.

De personeelsrefter bevindt zich buiten het cellulair gedeelte en heeft een eigen patio zodat het personeel de kans krijgt om binnen de gevangenis toch een rustig moment in een buitenruimte te spenderen.

De looplijnen zijn voor iedereen minimaal gehouden, er zal een duidelijk circulatieplan zijn met circulatieruimtes die als volwaardige belevingsruimtes fungeren. Het zich verplaatsen binnen de gevangenis wordt zo interessant en aangenaam mogelijk gemaakt.

Duurzaam energiebeleid, waterbeheer en afvalbeleid

De gevangenis beantwoordt aan de principes van een duurzaam energiebeleid. Er zal hernieuwbare energie worden opgewekt met fotovoltaïsche zonnecellen op de daken en een warmtekrachtkoppeling. De Groenestroomcertificaten en opbrengsten gelieerd aan de verkoop van deze energie (aan de netwerkbeheerder) zullen in mindering worden gebracht van de beschikbaarheidsvergoeding. De warmtekrachtkoppeling staat in voor de aanmaak van sanitair warm water en zal tezelfdertijd elektriciteit produceren.

De energievraag wordt op een efficiënte manier ingevuld dankzij het gebruik van lage temperatuursverwarming, energie-efficiënte lichtarmaturen, een goede isolatie van de installatieleidingen, condenserende ketels, …

Ook inzake waterbeheer staat duurzaamheid voorop. Het verbruik van water wordt zoveel mogelijk beperkt, het hemelwater wordt gerecupereerd en herbruikt en het complex krijgt zijn eigen biologische waterzuiveringsinstallatie. Het gezuiverde afvalwater wordt verder geloosd in de gracht rond het complex voor de nazuivering, waarna het verder kan infiltreren in de ondergrond. Hierdoor wordt de overlast voor een openbaar rioleringsstelsel tot een absoluut minimum beperkt.

Zowel tijdens de bouwwerken als tijdens de exploitatie van de gevangenis wordt een duurzaam afvalbeleid gevoerd. Op de bouwwerf wordt een afvalcoördinator aangesteld.

Technische kwaliteit

De draagstructuur van de gebouwen bestaat hoofdzakelijk uit elementen in geprefabriceerd (prefab)beton. Dit is economische verantwoord, duurzaam, kwaliteitsvol en laat toe om de gevangenis in een korte tijdspanne te bouwen.

Het HVAC-concept is gericht op energiezuinigheid, een aangenaam klimaatcomfort en gebruiksvriendelijkheid. De koude- en warmte-opwekking wordt geoptimaliseerd om een zo laag mogelijk energieverbruik te krijgen.

De installatieruimten voor elektrotechnische en HVAC-installaties worden gescheiden gehouden omwille van een hogere bedrijfszekerheid en een gemakkelijker onderhoud.

De sanitaire leidingen en installaties worden gemonteerd met een optimale bescherming tegen vandalisme.

De elektrische installaties zijn zo ontworpen dat ze betrouwbaar, flexibel, energiezuinig, gebruiksvriendelijk en onderhoudsvriendelijk zijn.

Top


Logo Poort van Dendermonde

Het logo van de Poort van Dendermonde stelt de vorm en de onderlinge ligging van de gebouwen van het gevangeniscomplex voor.

(0) stelt het eerste deel voor met de interne werkafdeling
(x) stelt het cellulair gebouw voor (opgevuld kruismodel)
(U) stelt het dienstengebouw voor
(-) staat voor de transitieruimtes als verbindingen tussen de verschillende delen

Top


Technische fiche

Bouwheer : Regie der Gebouwen
Eindgebruiker : FOD Justitie
DBFM-consortium: BAM PPP
Ter beschikkingstermijn: 25 jaar (daarna neemt de federale staat de gevangenis over)
Oppervlakte site: 12ha 70a 99ca
Oppervlakte gevangenis (bruto): +/- 31.500 m²
Capaciteit:
444 plaatsen
Beschikbaarheidvergoeding vanaf 2014: 14,9 miljoen euro/jaar

Top


Publicatie

De nieuwe gevangenis van Dendermonde- Persdossier,
Regie der Gebouwen, Persdienst, Brussel, juni 2011.

Top

Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto
Klik voor een grotere foto

Laatste wijziging op: 15/06/2012


© Regie der Gebouwen - Het hoofdbestuur : Gulden Vlieslaan 87 bus 2 - 1060 Brussel
Alg. Tel: +32 (0)2 541 65 11 - Alg. Fax: +32 (0)2 541 71 94